Niet tekenen bij het kruisje: de duurzaamheidslessen van Hulplijn Dordt voor andere steden
Een hulplijn opzetten is één ding, hem jaren later nog laten draaien is iets anders. Hulplijn Dordt leerde dat op de harde manier: het netwerk van 35 organisaties dat tijdens de coronacrisis in een week werd opgetuigd, viel er na de crisis bijna net zo snel weer uit elkaar. “We vragen niemand om te tekenen bij het kruisje. Je maakt samen plannen. Het vertrouwen groeit doordat mensen eerdere samenwerking als positief hebben ervaren,” zegt Elly van Wenum, netwerkcoördinator van Hulplijn Dordt.
Eerst uit elkaar vallen, voor het kon beklijven
Tijdens corona ontstond in een week tijd een coalitie van 35 organisaties, allemaal onder de vlag van het initiatief “Licht voor Dordt”. Zodra de crisis afnam, bleek dat succes kwetsbaar: organisaties raakten uit zicht onder die ene gezamenlijke vlag en werden, toen de druk wegviel, weer sneller elkaars concurrenten. De les die Elly daaruit trekt is helder: elke organisatie moet zijn eigen identiteit kunnen behouden en zichzelf blijven herkennen in het grotere geheel. Samenwerking ontstaat niet vanzelf omdat het een goed idee is; het vraagt blijvende investering in vertrouwen en kennis van wie wat doet.
Klein beginnen, en de aanhakers laten komen
Waar de coronacoalitie in één klap groot was, koos Hulplijn Dordt daarna bewust voor een andere opbouw. “We zijn klein begonnen, met drie organisaties die ongeveer hetzelfde type dienstverlening aanboden. Alle drie zagen de meerwaarde en waren bereid te investeren,” vertelt Elly. Kinderziektes horen daarbij, en dat vraagt om partners met een lange adem. Pas daarna volgen de aanhakers: organisaties die zien dat het werkt en zelf willen meedoen. Ook toont Elly zelfkritiek op de eerste, snelle groeifase: “In het begin hadden we misschien een te grote broek aangetrokken, met iedereen meteen aan boord. Dan stap je ook op een heleboel tenen.” Inmiddels presenteert ze de hulplijn liever als kans: “We kunnen jouw hulporganisatie helpen om meer mensen te bereiken.”
Cijfers als breekijzer voor verdere groei
Twee harde feiten bleken doorslaggevend om vertrouwen te verzilveren in structurele groei. Ten eerste de gemeentelijke financiering: op verzoek van de gemeente Dordrecht werd een stichting opgericht zodat de hulplijn structureel gefinancierd kon worden. “Dat gaf rust én vertrouwen,” zegt Elly. Ten tweede de onafhankelijke impactmeting die onderzoeksbureau Ecorys in september 2023 uitvoerde. “Het resultaat was bijna gênant positief,” vertelt ze. “Maar het hielp wel om de volgende stap te zetten. De gemeente durft nu ook te investeren in uitbreiding.” Van de coronapiek van 35 organisaties tot de bewuste herstart met drie: die schommeling laat zien dat duurzame groei geen rechte lijn is, maar zich in fases opbouwt. Inmiddels nemen er 15 organisaties deel aan de hulplijn in Dordrecht.
Succesfactoren voor andere steden
Op de vraag wat een gemeente écht nodig heeft om een hulplijn te laten slagen, noemt Elly drie ingrediënten. Allereerst steun van de gemeente: “Zonder subsidie en steun van de gemeente Dordrecht hadden we het niet kunnen redden.” Daarnaast heb je organisaties nodig die enthousiast genoeg zijn om zelf tijd en geld te investeren. En ten slotte voldoende vrijwillig potentieel — iets wat volgens Elly bijna overal aanwezig is: “Er zijn overal wel mensen die een ander willen helpen.” Wat vaak ontbreekt, is niet de bereidheid, maar de gestructureerde vorm om die bereidheid te bundelen.
Begin klein en schaal op basis van vertrouwen verder op
De belangrijkste lessen van Hulplijn Dordt gaan niet over techniek of schaalgrootte, maar over tempo en vertrouwen. Klein en met gelijkgestemde partners beginnen, ruimte laten voor ieders eigen identiteit, en pas na bewezen resultaten opschalen: dat is een geduldiger pad dan de snelle groei van 3 naar 35 organisaties tijdens corona, maar wel een pad dat blijft staan als de crisis voorbij is.
Afbeelding: bevat geen bestaande personen, AI-gegenereerd